Zielona Ścieżka Gubin-Guben


Zielona Ścieżka to niezwykle atrakcyjna trasa spacerowa, która łączy dwie części podzielonego granicą miasta Gubina i Guben. Trasa spacerowa Zielona Ścieżka Gubin- Guben została zrealizowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Polska (Województwo Lubuskie) - Brandenburgia 2007-2013. O wyjątkowości tego przedsięwzięcia świadczy fakt, że poprzez remont i budowę ciągów pieszo-rowerowych oraz modernizację parków i pamiątkowych miejsc o znaczeniu historycznym i ogromnych walorach turystyczno- przyrodniczo- kulturalnych charakterystycznych dla obu miast stworzono „Zieloną ścieżkę”, która swym zasięgiem spięła wszystkie warte odwiedzenia zakątki Euromiasta. Dzięki temu, zarówno turyści, jak i mieszkańcy Gubina i Guben mają wyjątkową możliwość do zapoznania się z urokami sąsiadujących ze sobą miast.

1. WYSPA TEATRALNA

Do 1945 roku Wyspa Strzelecka. W 1874 roku wybudowano tub teatr którego widownia mogła pomieścić 750 osób. Teatr spłonął parę miesięcy po wojnie, prawdopodobnie został podpalony. Od grudnia 2007 (wejście Polski do Strefy Schengen) połączona kładką z niemieckim Guben. W 2010 roku wyspa przeszła remont i stanowi uroczy zakątek miasta.



2. EGZOTARIUM

Egzotarium założone zostało z inicjatywy przyrodnika i poety Tadeusza Firleja (1926-2006) na początku lat 90-tych, przy dużym wsparciu ówczesnego burmistrza Czesława Fiedorowicza. Na jego terenie znajdują się okazy wielu drzew i krzewów egzotycznych: jodły kalifornijskiej, talwiny śnieguliczki białej, jaśminów, dębu czerwonego, cypryśnika błotnego, forsycji, klonów, cisów, świerków srebrzystych, katalpy, magnolii i innych. Egzotarium jest również ogrodem specjalnie przygotowanym dla dzieci, na które czeka tutaj kilka wesołych niespodzianek. W egzotarium znajduje się również symbol trwającego już ponad 20 lat partnerstwa miast.
W roku 1991 – w 200 rocznicę Konstytucji 3 Maja- burmistrzowie miast partnerskich Gubina, Guben i Laatzen posadzili tutaj 3 lipy i z tej okazji odsłonięto pamiątkową tablicę.



3. PARK WASZKIEWICZA - WILLA WOLFA

(dowódca 5 Dywizji Piechoty WP podczas II WŚ) powstał w 1977 roku. W jego sąsiedztwie znajdowały się najstarsze restauracje i kawiarnie, a z tarasów widokowych można było podziwiać rozłożoną nad Nysą przemysłową część miasta. W tym miejscu fabrykant Erich Wolf wybudował willę, której zaprojektowanie zlecił wybitnemu architektowi. „Willa Wolfa została zaprojektowana przez Ludwiga Miesa van der Rohe w 1926 roku. Budowla ta upamiętnia początek serii niezwykłych projektów i dziś jest uznawana za kluczowe dzieło sztuk tego architekta. W 1945 roku została częściowo spalona, a w okresie powojennym użyteczne jeszcze materiały zostały rozebrane i użyte do rekonstrukcji innych budowli". [„The Wolf House Project – Traces Spuren, Ślady”, BTU Cottbus 2001].



4. ULICA PIASTOWSKA

Po 1945 r. nazwę nadano dla podkreślenia polskości tych słowiańskich ziem. Ulica ma 1 km 280 m długości. Według Hansa Joachima Bergmanna pierwotnie była wąską drogą polną pomiędzy krzewami winnymi i drzewami owocowymi. W roku 1894 radni postanowili ją poszerzyć oraz przygotować jako ulicę aż do Wzgórza Zielonoświątkowego (Pfingstberg). W 1914 r. historyk Gander pisał, że jest bez wątpienia najpiękniejszą ulicą miasta, obsadzoną dębami i bukami.
Przed wojną przy tej ulicy mieszkali kupcy, dobrze sytuowani rzemieślnicy, wyżsi urzędnicy, nauczyciele, lekarze, fabrykanci, adwokaci, radcy sądowi, byli burmistrzowie. Ukształtowanie terenu i specyficzny mikroklimat stwarzają dogodne warunki dla ciekawych i rzadkich roślin. 26 budynków tej ulicy wpisanych jest do rejestru zabytków województwa.



5. PLAC KRÓLA BOLESŁAWA CHROBREGO

Na wielu planach miasta z początków XX wieku plac ten oznaczony był jako plac sportowy przy ulicy Schreibersweg (dziś ulica Kunickiego) i był miejscem rekreacji i wypoczynku dla mieszkańców. Zimą jeżdżono tu na łyżwach, a saneczkarze mieli do dyspozycji specjalny tor do zjeżdżania. W latach trzydziestych XX w. plac był także miejscem organizacji manifestacji politycznych. Taką funkcję odgrywał on również wiele lat po wojnie. To właśnie w tym miejscu nazywanym wówczas Placem Wdzięczności odbywały się wiece i obchody 1-majowe. Po roku 1990 plac przestał być miejscem manifestacji politycznych i zmienił nazwę na Plac Króla Bolesława Chrobrego. Niejednokrotnie organizowano tutaj święto miasta „Wiosnę nad Nysą”, koncerty i zabawy dla mieszkańców. Dziś miejsce to jest pięknym, spokojnym terenem zielonym służącym mieszkańcom jako miejsce rekreacji i odpoczynku.
Jest to również miejsce organizowania koncertów i imprez kulturalnych dla polskiej i niemieckiej społeczności Euromiasta Gubin- Guben. W pobliżu placu Króla Bolesława Chrobrego przy ul. Dąbrowskiego (przed wojną Kastaniengraben) znajduje się kamień upamiętniający zniszczoną w 1938 roku synagogę.



6. BASZTA DZIEWICY

Pochodzi z tego samego okresu co Baszta Ostrowska (ok. 1530 r.), była czwartym punktem obserwacyjnym po trzech wieżach bramnych, zapewniających kontrolę sytuacji przed murami miejskimi od strony wschodniej. Dziś stanowi jeden z trzech zachowanych fragmentów dawnych obwarowań miasta. Kształtem i formą zbliżona jest do Baszty Ostrowskiej (zwanej również Grubą Wieżą).



7. PARK MICKIEWICZA

Od 1873 r. Plac Wilhelma.W roku 1874 postawiono tu pomnik upamiętniający około 100 żołnierzy z gubeńskiego batalionu miasta poległych w czasie wojny pruskofrancuskiej w latach 1870-71 (nie zachowany). Twórcą parku był radny miejski Jackeschky, któremu mieszkańcy postawili w podzięce głaz narzutowy (przywieziony z dawnego lasu miejskiego spod Dzikowa) z tablicą pamiątkową. Obecnie teren parku miejskiego przy ul. Dąbrowskiego – Słowackiego i rzece Lubszy jest elementem „zielonego pierścienia” otaczającego Stare Miasto. Łączna powierzchnia terenu zieleni – 0,6 ha. Na drzewostan składają się: dęby, lipy, klony, modrzewie, kasztany, akacja, żywotnik, cis, wiąz, bożokrzew i buk.



8. BRAMA PSEUDOROMANTYCZNA

Obok parku Mickiewicza znajduje się dekoracyjna brama z murami o ozdobnym charakterze, symbolizująca architekturę romantyczną, nawiązująca do dawnych murów obronnych średniowiecznego miasta. Właściciel firmy przewozowej (zbudowanej obok murów, założonej w 1817r.) Wilhelm Wilke wybudował mury w roku 1892 na polecenie władz, by optycznie oddzielić podwórze spedycji od parku. By3 to prezent dla miasta.



9. BASZTA OSTROWSKA I MURY OBRONNE

Baszta Ostrowska jest jedną z budowli nie istniejącej już Bramy Ostrowskiej. Wybudowana została około 1530 roku - ze względu na brak dokumentów nie można dokładnie określić jej wieku. Wznosi się na ponad siedem pięter, do fryzu ma wysokość 23 metrów. Od tego miejsca do szczytu jest jeszcze 5,5 metra. Średnica wewnątrz to około 3,7 m, ma 24,8 m w obwodzie. W 1659 roku otrzymała pierwszy „bijący” zegar.
Baszta Ostrowska nazywana jest również (szczególnie przez niemieckich mieszkańców Euromiasta) Grubą Wieżą. Basztą opiekuje się Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej (siedziba ul. 3 Maja 2, tel. 068 455 81 62) umożliwiając wstęp na basztę i podziwianie ciekawej architektury miasta.

Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie fragmenty murów obronnych, pochodzące z przełomu XIV i XV wieku. Wraz z trzema bramami , stanowiły one niegdyś część potężnego zespołu warownego średniowiecznego miasta.



10. KOŚCIÓŁ FARNY

Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z 1324 roku. Wielokrotnie przebudowywany ostateczny kształt architektoniczny otrzymał w 1844 roku. Spalony pod koniec II wojny światowej w 1945 roku. W 2005 roku polska fundacja „Fara Gubińska” i niemieckie Stowarzyszenie Wspierające Odbudowę Fary współpracując ze sobą rozpoczęły prace na rzecz odbudowy ruin i nadania jej nowego blasku. Fara w przyszłości ma służyć mieszkańcom „podwójnego miasta” jako miejsce spotkań Polaków i Niemców. W maju 2013 roku zakończono remont wieży udostępniając ją zwiedzającym.



11. EURODEPTAK

Eurodeptak to ciąg pieszo rowerowy łączący bezpośrednio ze sobą 2 centra podzielonego granicą miasta Gubina i Guben. Deptak zaczyna się na moście granicznym i prowadzi do Baszty Ostrowskiej. Przy Eurodeptaku można podziwiać ruiny kościoła farnego – największego zabytku Euromiasta.



12. RATUSZ

Budowę ratusza rozpoczęto na początku XIV wieku. Na przestrzeni lat, budynek ratusza wielokrotnie przebudowywano. Ratusz gościł min.: Zygmunta Jagiellończyka, Zygmunta Starego, August Mocnego Sasa, a w 1712 roku cara Piotra I. Zniszczony przez wojnę, odbudowany w 1986 r. Obecnie znajduje się tu siedziba domu kultury i biblioteki miejskiej



13. KOŚCIÓŁ KLASZTORNY

Neogotycki kościół, poświęcony w 1862 roku, został zaprojektowany przez architekta K.A. Faminiusa. Cudem przeżył zniszczenie miasta w 1945 roku. Dzisiejszy budynek jest już trzecią świątynią w tym samym miejscu. Od 2003 roku kościół podziwiać można w całej okazałości po wieloletnim remoncie. Szczególnie godne uwagi są jego witraże zaprojektowane przez berlińskiego artystę Helge Warme.



14. TARASY NAD NYSĄ

Z ogromnego niegdyś obszaru przemysłowego tzw. „Gubeńskiej Wełny” (Gubener Welle) powstał teren przypominający zieloną oazę. Tarasy nad Nysą dostępne są bezpośrednio dla osób zajmujących się sportem wodnym. Kładka dla pieszych stanowi bezpośrednie połączenie między gubeńskimi Tarasami nad Nysą a gubińską Wyspą Teatralną i umożliwia gościom spacer przez stare miasto w Gubinie. Nysa jako rzeka graniczna należy do przeszłości. Stała się elementem scalającym – łącznikiem w polsko niemieckim obrazie miasta.



15. KOŚCIÓŁ DOBREGO PASTERZA

Kościół został wzniesiony w 1903 roku w secesyjnym stylu według projektu renomowanego biura architektonicznego. Warto zwrócić uwagę na trzy okna należące dawniej do Loży Rodziny Wilke, mosiężne okucia na ołtarzu i ambonie oraz na kinkiety i żyrandole.



16. URZĄD MIEJSKI W GUBEN

W dawnej fabryce kapeluszy przy Uferstraβe mieści się Urząd Miasta Guben, Muzeum Miasta i Przemysłu, Biblioteka i Miejska Szkoła Muzyczna. Stara farbiarnia z charakterystycznymi kominami służy jako sala wielofunkcyjna.



Zdjęcia: